1963

Do rywalizacji na drugim froncie w roku 1963 przystąpiło tak jak przed rokiem dwanaście drużyn. Miejsce Śląska Świętochłowice, który awansował o klasę wyżej, zajął mniej groźny team spod Jasnej Góry, który w roku 1962 na skutek ogromnych osłabień kadrowych musiał opuścić szeregi najlepszych zespołów w Polsce.
Nowinką regulaminową było wprowadzenie rozgrywek w cyklu dwuletnim. Oznaczało to ni mniej ni więcej, że rywalizacja na drugim froncie toczyła się będzie przez dwa kolejne sezony zanim zostanie wyłoniony spadkowicz z I ligi i zespół, który awansuje o klasę wyżej. Aby jednak zachować ciągłość przyznawania tytułów mistrzowskich postanowiono, iż tytuł drużynowego mistrza Polski będzie przyznawany corocznie.
W walce o czołowe lokaty w drugiej lidze miały się liczyć zespoły z Zielonej Góry Tarnowa i z Torunia. W toruńskim zespole dokonano kolejnych korekt kadrowych i w szeregach stalowców wystąpił nie mieszczący się w pierwszoligowej Polonii Bydgoszcz Czesław Safian.

W opóźnionej ligowej premierze torunianie podejmowali od razu jednego z głównych kontrkandydatów do odegrania czołowej roli w lidze, a mianowicie tarnowskie "Jaskółki". Spotkanie z unistami jak się później okazało było jednym z tych które pozostają na długo w pamięci i bynajmniej nie z uwagi na charakter sportowy. Mecz trwał prawie cztery godziny, a karetka wyjeżdżała na tor częściej aniżeli ciągnik z szyną do równania toru. Tak zacięte widowisko wynikało z faktu, że żadna z drużyn nie chciała odpuścić, co z reguły kończyło się kraksą. Ostatecznie do szpitala trafiło, aż pięciu zawodników, a w tej nietypowej konkurencji Stal wygrała 4:1, bowiem po stronie Apatora na sygnale odjechali Safian, Cheładze, Ptak i Jaworski natomiast po stronie tarnowian tylko Bogdanowicz. Pomimo tak wielkich strat torunianie okazali się lepsi w łącznej punktacji na torze i zwyciężyli 38:35.
Kolejne zawody torunianie rozegrali w Krośnie. Spotkanie z Karpatami sprowadziło na ziemie optymistów. Gospodarze wygrali 44:33, a w ekipie Aniołów nie zawiedli jedynie Rose i Bauta.
Dwa pierwsze spotkania żużlowców z grodu Kopernika były obrazem pierwszej połowy sezonu. Wysokie wygnane na własnym torze stalowcy przeplatali niezbyt wysokimi porażkami na wyjeździe (wyjątek stanowiło spotkanie w Nowej Hucie, gdzie Apator uległ Wandzie 54:24, jednak należy dodać, że w ekipie toruńskiej zabrakło Mariana Rose, który startował w eliminacjach mistrzostw świata). Na nic jednak się zdała dobra postawa, bowiem za waleczność na wyjazdach regulamin nie przewidywał dodatkowych punktów.
Przykrym zdarzeniem w pierwszej części sezonu była również porażka z Falubazem Zielona Góra na własnym torze. Na nic zdał się komplet punktów Rosego i dwucyfrowa zdobycz Bauty, bowiem pięciu pozostałych zawodników zgromadziło razem 10 pkt.
Tak słaba postawa zespołu zaowocował siódmym miejscem w tabeli na półmetku drugiej ligi. Zawodnicy narzekali na przestarzałe FIS-y jednak nic nie zapowiadało nadejścia lepszych czasów pod względem wyposażenia w sprzęt. jedynie Marian Rose jako kadrowicz startował na czyniącej ogromną karierę czeskiej konstrukcji motocykla Eso, której nazwę potem zmieniono na Jawa.

Po półmetku odwróciła się karta dla Apatora, do czego przyczynił się wymiernie kalendarz rozgrywek. Po kilku wygranych nad zespołami z "dolnej półki" toruńczycy uwierzyli w siebie i ich akcje zaczęły rosnąć. Wygrana ze startem w Gnieźnie, Tramwajarzem w Łodzi, Spartą w Śremie, Kolejarzem w Opolu czy na własnym torze z krośnianami, stworzyła szansę wdrapania się na czwarte miejsce w tabeli. Wyższa pozycja była nie osiągnięcia bowiem z zespołami ze szczytu drugoligowej tabeli Stal przegrywała dość wyraźnie. Warunkiem zajęcia czwartej pozycji było "zdobycie" Jasnej Góry. W drugim terminie 29 września obie ekipy walczyły zawzięcie, w toruńskiej ekipie na wyżyny swoich możliwości "wzleciał" Ptak zdobywca 10 oczek, tyleż samo na koncie miał Rose, który jednak dwukrotnie nie dał rady liderowi gości Stanisławowi Rurarzowi. Swoje punkty dołożył również Bauta, Cheładze, Kowalski. Dało to jednak dorobek zaledwie 36 pkt i to "Lwom: przypadły dwa punkty bowiem zebrali o 5 oczek więcej od toruńczyków.
Konsekwencją porażki było szóste miejsce w tabeli z dziesięciopunktową stratą do liderów tarnowskiej Unii i zielonogórskich Zgrzeblarek. To właśnie ta dwójka liderów zapewniła sobie w kolejnym roku awans do pierwszej ligi i baraży, bowiem przewaga nad pozostałymi ekipami była tak duża, że tylko sytuacje losowe mogły odebrać obu ekipom szanse na awans do grona najlepszych

Poza ligą żużlowcy toruńskiej drużyny rywalizowali po raz pierwszy w czwórmeczach o Puchar PZMot. W swojej grupie za rywali mieli same tuzy drugiej ligi, Włókniarza Częstochowa, Zgrzeblarki Zielona Góra i Unię Tarnów. W tak doborowej stawce torunianie zdołali zająć jednak drugie miejsce. Na ten mały sukces złożyło się drugie miejsce w trzydrużynowej stawce na torze w Toruniu (za Unią Tarnów), pierwsze miejsce w Tarnowie i 6 października trzecie miejsce w Zielonej Górze (Stal startowała bez Rosego).

Dobra końcówka sezonu i pomieszanie szyków najlepszym drugoligowcom w Pucharze PZM-ot pozwalało z optymizmem patrzeć w kolejny sezon.

WYNIKI MECZÓW ROZEGRANYCH Z UDZIAŁEM TORUŃSKIEJ DRUŻYNY W SEZONIE 1963
Kolejka	Data	Przeciwnik	Wynik
I		Stal Apator Toruń - Unia Tarnów	38:35
II		Karpaty Krosno - Stal Apator Toruń	44:33
III		Włókniarz Częstochowa- Stal Apator Toruń	44:34
IV	19 maj	Stal Apator Toruń - Kolejarz Opole	45:31
V		Wanda Nowa Huta - Stal Apator Toruń	54:24
VI		Motor Lublin - Stal Apator Toruń	41:37
VII	26 maja	Stal Apator Toruń - Zgrzeblarki Zielona Góra	36:42
VIII		Stal Apator Toruń - Sparta Śrem	59:19
IX		Polonia Piła - Stal Apator Toruń	40:36
X		Stal Apator Toruń - Tramwajarz Łódź	45:32
XI		Stal Apator Toruń - Start Gniezno	50:28
XII		Start Gniezno - Stal Apator Toruń	38:40
XIII		Tramwajarz Łódź - Stal Apator Toruń	24:54
XIV		Stal Apator Toruń - Polonia Piła	41:37
XV		Sparta Śrem - Stal Apator Toruń	32:46
XVI		Zgrzeblarki Zielona Góra - Stal Apator Toruń	47:30
XVII		Stal Apator Toruń - Motor Lublin	42:33
XVIII		Stal Apator Toruń - Wanda Nowa Huta	41:37
XIX	25 sierpień	Kolejarz Opole - Stal Apator Toruń	36:41
XX	--- / 29 wrzesień	Stal Apator Toruń - Włókniarz Częstochowa	36:41
XXI		Stal Apator Toruń - Karpaty Krosno	46:32
XXII		Unia Tarnów - Stal Apator Toruń	47,5:30,5
Uwaga! Kolejność meczów domniemana

W SEZONIE 1963 TORUŃSKICH BARW BRONILI
Stanisław BAUTA
Roman CHEŁADZE
Stanisław DOMBROWSKI
Ryszard DUTKOWIAK
Tadeusz JAWORSKI
Bogdan KOWALSKI
Józef PODCHAJSKI
Józef PTAK
Marian ROSE
Czesław SAFIAN
Jerzy SZMYTKOWSKI

TABELA DRUGIEJ LIGI ŻUŻLOWEJ W SEZONIE 1963

M-ce Zespół Mecze Zw. Rem. Por. Pkt
duże Pkt
małe

1
Unia Tarnów
22 18 0 4 36 +381

2
Zgrzeblarki Zielona Góra
22 18 0 4 36 +190

3
Karpaty Krosno
22 15 1 6 31 +159

4
Polonia Piła
22 14 0 8 28 +225

5
Włókniarz Częstochowa
22 13 0 9 26 +98

6
Stal Apator Toruń
22 13 0 9 26 +72

7
Start Gniezno
22 10 1 11 21 +41

8
Motor Lublin
22 9 0 13 18 -102

9
Kolejarz Opole
22 6 0 16 12 -200

10
Wanda Nowa Huta
22 5 0 17 10 -167

11
Tramwajarz Łódź
22 5 0 17 10 -436

12
Sparta Śrem
22 4 0 18 8 -261

W tabeli Apatorowi zapisano +72 pkt. jednak z podsumowania poszczególnych meczów wynika, że torunianie zdobyli o dwa małe punkty mniej. Zatem albo jeden z wyników jest błędny, albo błąd tkwi w czymś innym.
Proszę o pomoc w zweryfikowaniu tej nieścisłości.

materiał wyjściowy tekstów zamieszczonych na tej stronie
stanowi książka anioły na torze

1962 1964

M-ce	Zespół	Mecze	Zw.	Rem.	Por.	Pkt duże	Pkt małe
1	Unia Tarnów	22	18	0	4	36	+381
2	Zgrzeblarki Zielona Góra	22	18	0	4	36	+190
3	Karpaty Krosno	22	15	1	6	31	+159
4	Polonia Piła	22	14	0	8	28	+225
5	Włókniarz Częstochowa	22	13	0	9	26	+98
6	Stal Apator Toruń	22	13	0	9	26	+72
7	Start Gniezno	22	10	1	11	21	+41
8	Motor Lublin	22	9	0	13	18	-102
9	Kolejarz Opole	22	6	0	16	12	-200
10	Wanda Nowa Huta	22	5	0	17	10	-167
11	Tramwajarz Łódź	22	5	0	17	10	-436
12	Sparta Śrem	22	4	0	18	8	-261
W tabeli Apatorowi zapisano +72 pkt. jednak z podsumowania poszczególnych meczów wynika, że torunianie zdobyli o dwa małe punkty mniej. Zatem albo jeden z wyników jest błędny, albo błąd tkwi w czymś innym. Proszę o pomoc w zweryfikowaniu tej nieścisłości.